50 jaar ASF in Nederland
Hoe alles begon
Een jaar na de oprichting van Aktion Sühnezeichen in 1958 in Duitsland kwam de eerste groep vrijwilligers in 1959 naar Nederland. Van een jaarlijkse uitzending was toen nog geen sprake. Het vrijwilligerswerk stond vooral in het teken van de wederopbouw. De eerste groep vrijwilligers begon in Ouddorp, Rotterdam, met de bouw van vakantiewoningen voor de havenarbeiders en hun families uit Rotterdam. Met deze werkzaamheden wilden de vrijwilligers een symbolische brug bouwen voor verzoening en vrede en tegelijkertijd hun verantwoordelijkheidsgevoel en goede wil ten opzichte van het leed wat er tijdens de Tweede Wereldoorlog was geleden, tonen.
Anders als van de oprichters voorgesteld kwamen zo de eerste uitnodigingen aan het adres van Aktion Sühnezeichen in 1959 uit Nederland en Noorwegen. En toch waren deze uitzendingen uitdrukking van wat in de jaren '50 in Duitsland heel uitzonderlijk was: de verantwoordelijkheid te willen nemen voor wat Nazi-Duitsland in heel Europa heeft aangericht en naar diegenen toe te gaan die daaronder geleden hebben.
Na een aantal andere projecten begonnen in het midden van de jaren zestig Aktion Sühnezeichen vrijwilligers met de bouw van een zeer prestigieuze project, het Oecumenisch Centrum Visser 't Hooft in Rotterdam. Het gebouw werd in 1966 opgeleverd. Daarna bleef het een tijdje stil rond om het werk van Sühnezeichen vrijwilligers in Nederland. Pas in de jaren zeventig werd Nederland weer aangedaan door vrijwilligers. Ook de naam Aktion Sühnezeichen onderging in 1967 een verandering en werd uitgebreid met Friedensdienste.
De eerste langdurige projectpartner werd in 1971 het Rosenstock Huessy Huis. Kort daarna kwamen ook de eerste vrijwilligers naar de Anne Frank Stichting. In het begin van de jaren zeventig kregen de vrijwilligers voor het eerst een vaste begeleider in Nederland. Karl-Ernst Hesser, Geschäftsführer van de Deutsche Hilfsverein (DHV), werd in 1973 hiervoor benaderd. ASF'ers engageerden zich in de jaren daarna in talrijke projecten zoals de Deutsche Seemannsmission, sinds 1976 projectpartner, ARIC (nu Art.1), sinds 1984 projectpartner en het Herinneringscentrum Kamp Westerbork sinds 1995 partner.
Met een steeds meer geprofessionaliseerde coördinatie van het vrijwilligerswerk ontstond er een vast netwerk voor de ASF coördinator en de vrijwilligers. De nieuwste projecten zijn het Nationaal Monument Kamp Vught waar sinds 2005 een vrijwilliger actief is en het Sinai Centrum in Amstelveen waar dit jaar de eerste vrijwilligster begonnen is.
De coördinator had vanaf eind jaren zeventig ook de taak de vrijwilligers in het Vlaamse gedeelte van België te begeleiden. Dat veranderde naar de eeuwwisseling. In 2004 begon in België een eigen coördinator. Met behulp van de vriendenstichting die in 2005 is opgericht kwam in Nederland een mentorenproject tot stand. Projectpartners en vrijwilligers vormen daarnaast nog steeds de basis van het werk van ASF'ers die zich elk jaar opnieuw inzetten voor vrede en verzoening. Vijftig jaar van inzet en betrokkenheid worden volgend jaar daarom groot gevierd.
Sun Jenzen
Kantoormedewerker van ASF Nederland
Projecten in Nederland
Grotere kaart weergeven